CP-Perfectionismecoach

Symptomen en gevolgen

Logo CP-Perfectionismecoach

Het perfectionisme valt uiteen in een aantal symptomen die allemaal voortkomen uit die behoefte naar bevestiging.

Die symptomen worden dwangmatig aangestuurd vanuit het onbewuste.

Heel vaak heeft ons verstand daar totaal geen vat op.

Sterker nog: hoe meer we proberen ons niet te laten overvallen door de symptomen, hoe sterker het patroon wordt.

Moeten of niet mogen staan centraal in het patroon. Het moet op deze manier en op geen andere. En andere dingen mogen gewoon niet en worden niet gedaan.

Het patroon laat geen keuze. Het bepaalt heel duidelijk de manier van denken, doen en voelen van de persoon. Het patroon bepaalt meestal zowel privé als op het werk of tijdens de studie.

Mensen die het patroon met zich meedragen hebben vaak het gevoel dat het hen overkomt, het gebeurt zonder dat ze er iets aan kunnen doen.

Het patroon heeft bij het ontstaan een heel mooi doel: het wil ervoor zorgen dat het kind zich goed gaat voelen in de omgeving waarin het zich bevindt.

Door zich te gedragen zoals de omgeving verwacht, krijgt het de bevestiging die het zo nodig heeft.

Ook later blijft het patroon een heel verheven doel nastreven voor de persoon die het in zich draagt. Het wil als het ware het allerbeste bereiken voor de betrokkene.

Het probleem zit hem in het feit dat de manier van denken en doen die werd aangestuurd toen het patroon ontstond, wel paste bij het kind van toen, maar helemaal niet meer bij de volwassene van vandaag.

Heel vaak is het zo dat hoe vaker het doel (het allerbeste geven aan de persoon) niet wordt bereikt, hoe intenser de symptomen zich gaan manifesteren.

Naast het kernsymptoom van 'bevestigingsdrang' is 'veel te hoge kwaliteitseisen stellen' het andere symptoom waar alle andere symptomen van zijn afgeleid of door worden beïnvloed. In totaal zijn er 10 patronen of symptomen:

  1. Zo hoort bij 'bevestigingsdrang' het dwangmatig zorgen voor een ander, zich schuldig voelen als je het niet doet, zichzelf niet graag zien, conflicten vermijden, over de eigen grenzen gaan en laten gaan, heel goed aanvoelen wat een ander nodig heeft en daarop inspelen en verwachtingen niet uitspreken.
  2. Te hoge kwaliteitseisen heeft alles te maken met details, blijven optimaliseren, zowel op het werk (tijdens studie) als thuis, het moet perfect zijn, 99,99% is niet goed genoeg.
  3. Een ander symptoom is een laag zelfbeeld hebben, mismatchen: enkel zaken zien die niet in orde zijn, een altijd aanwezige interne criticus horen, jezelf vergelijken met anderen die het altijd beter doen, je minderwaardig voelen, vooral het negatieve wordt onthouden.
  4. Faalangst is ook één van de symptomen. Geregeld komt dit bij kinderen voor. Vanuit het patroon worden ook heel wat andere angsten aangestuurd die vaak terug te brengen zijn tot dingen die je niet of moeiljk onder controle kan hebben zoals: de dood, ziek worden, de toekomst, je baan, bindings- of verlatingsangst of angst voor de angst zelf.
  5. Controledrang: dingen onder controle hebben is vaak de manier om tot rust te komen voor iemand die met het patroon kampt. Zo is moeilijk kunnen delegeren een uiting van controledrang, alsook de behoefte aan planning en structuur, een vaste plaats voor alles en to do lijstjes moeten maken.
  6. Perfectionisme wordt aangestuurd vanuit het denken. Dit denken vertoont vaak de neiging door te slaan tot piekeren. Het uit zich onder andere door altijd aan het denken zijn; vaak 's nachts, maar evenzeer overdag, nooit tot rust komen, tot in den treure alle facetten in gedachten overdenken.
  7. Uitstelgedrag is gelinkt aan hoge kwaliteitseisen en gaat gepaard met stress. Het is helemaal niet prettig en ook hier is meestal geen keuze. Vaak stelt de persoon achteraf vast dat de taak niet zo veeleisend was als het leek. Door het uitstelgedrag kan niet alles meer worden uitgediept en echte kwaliteit worden geleverd, waar de betrokkene best toe in staat is als hij vroeger was gestart.
  8. Moeilijk kunnen kiezen of beslissen. Ook dit symptoom heeft alles te maken met de enorme zucht naar kwaliteit en met het laag zelfbeeld. "Kiezen is verliezen." en "Maak ik wel de goede keuze?". Om dat zeker te weten moet je alle voors en tegens goed afwegen. Dit vraagt veel tijd en ondertussen wordt er geen keuze gemaakt of geen beslissing genomen.
  9. Te groot verantwoordelijkheidsgevoel - te grote betrokkenheid. Perfectionisten vinden het moeilijk om taken links te laten liggen, zelfs als het niet hun directe verantwoordelijkheid is. Dit symptoom kan ertoe leiden dat iemand niet meer toekomt aan zijn eigen takenpakket. Niet nee kunnen zeggen hoort bij dit symptoom, net als niet assertief kunnen zijn of geen grenzen kunnen stellen of over je eigen grenzen laten gaan.
  10. Doorgaan - niet opgeven, wat er ook gebeurt. Dit symptoom zorgt ervoor dat mensen alle signalen van hun lichaam negeren, zich op de been houden met medicatie en zelfs als ze ziek zijn toch gaan werken. Dit symptoom is een rode loper naar een burn-out, want opgeven is voor losers.

Een perfectionist hoeft niet aan alle symptomen te voldoen om perfectionist genoemd te worden.

De gevolgen van deze symptomen kunnen leiden tot psychosomatische klachten, zoals hoofdpijn, migraine, maagaandoeningen, rugproblemen, spierpijnen, burn-out, chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS), enz.

Perfectionisten kunnen ontsnappings- en compensatiegedrag gaan vertonen. Zo is nagelbijten en bijten op je lip er één van of er ontwikkelen zich verslavingen aan alcohol, drugs, games of medicatie.